Vrouwen van Nu leren alles over historie van Sint en zijn Pieten

De Vrouwen van Nu zijn 19 november samen op pad gegaan naar Hoorn. Ze maakten een verslag voor Raakt Media. Het was een drukke dag met veel deelnemers. Onderwerp van discussie en lering: Sinterklaas en Zwarte Piet.

Truus van der Kwaak heette het gezelschap welkom en gaf daarna het woord aan de directeur van het Westfries Museum, Ad Geerdink.

De eerste vraag die hij stelde aan de dames was: ‘Wat vieren we op 6 december? Het is niet de verjaardag van Sinterklaas, maar de sterfdag van Sinterklaas. De sterfdag is het hoogtepunt van het leven van een heilige.’

“Tijdens de presentatie mochten we vragen stellen. Hierdoor kwamen allerlei weetjes boven tafel. Zoals: Sinterklaas bestaat al 1000 jaar. In de loop van de tijd zijn er vele gezichten van Sint en Piet. Dit diepte hij verder uit in de geschiedenis. Het uiterlijk van Sinterklaas: de mijter, de staf en de ring. Daardoor weet je dat het een bisschop is.

Sint Heer Nicolaas ofwel Sinterklaas, de heilige Nicolaas van Myra (Turkije), is in de vierde eeuw na Christus geboren. Hij is in Demra (ook Turkije) gestorven. Beide plaatsen zijn belangrijk in de geschiedenis. Ook is Nicolaas belangrijk in de Russische en Grieks-orthodoxe kerk. Na de strijd om Bari hebben de Italianen de resten van de heilige Nicolaas gestolen en in de crypte van de Nicolaaskerk in Bari begraven. Elk jaar is het daarom op 9 mei feest.

Sint is een wonderdoener
Waarom was Sinterklaas zo belangrijk? Hij was de wonderdoener. Dit blijkt ook uit de legendes over Nicolaas. Bijvoorbeeld de pelgrims in de storm. Zij werden gered door Nicolaas. Daarom is hij beschermheer van de zeelieden en vissers en staan er Nicolaaskerken in alle belangrijke havensteden.

Waarom Sint van kinderen houdt?
Sinterklaas wordt afgebeeld met de volgende voorstellingen: drie jonge vrouwen, drie kinderen en drie gouden bollen. De betekenis van de jonge vrouwen en gouden bollen is: Sinterklaas is beschermheer van jonge vrouwen en hoeren. Het verhaal achter het beeld met de drie jonge kinderen is: een herbergier had drie jonge kinderen gedood en gepekeld. Later kwam Sint om de herbergier berouw te laten tonen en daardoor konden de kinderen weer uit het pekelvat opstaan. Hij is dus een kindervriend. Om Sinterklaas te eren vieren we zijn sterfdag.

Sintfeest ging ondergronds
Dat het Sinterklaasfeest onder vuur ligt is niet iets van de laatste jaren. Dit gaat al terug naar de 17e eeuw. Het katholieke geloof werd verboden en ging ondergronds. Alle tradities die met Sinterklaas te maken hadden, werden verboden. Er kwam een oproer van de elfjarigen. Die heette Sintnicolaaskoek. Zij wilden het Sinterklaasfeest terug. In een schilderij van Jan Steen zie je hoe het ondergronds toeging en wat de betekenis was van bepaalde gebruiken. De roe is voor kinderen die te groot zijn om de sok te laten vullen. Het is dus vooral een feest voor de kleine kinderen.

Piet is de helper
En dan Zwarte Piet. Ook daar heeft de directeur antwoord op. De oorsprong van Zwarte Piet is helper van Sint zijn. Donker naast licht. Dat is door heel Europa zo. Symboliek goed, licht en kwaad, donker. Pas op: hij ziet alles. Vroeger een akelig, zwart en eng figuur. Zijn attributen zijn een zak, ketting en roe. Tot 1850 was Piet de bullebak, die kinderen angst aanjoeg.

Piet wordt knecht
Dan verschijnt er een boekje van onderwijzer Jan Schenkman: Sint Nicolaas en zijn Knecht. Hij wilde dat het een leuk feest voor de kinderen zou worden. Hij heeft het niet over Zwarte Piet, maar over Sint en zijn knecht. Zijn verhaal is begrijpelijk voor kinderen en geeft op elke vraag antwoord. De stoomboot was toen het modernste vervoermiddel en Sint moest ergens wonen. Dat werd Spanje.

En dan ineens is het een echt mens
Begin 20e eeuw is Piet stereotiep een neger met dikke lippen, oorbellen en kroeshaar. Maar onze opvoedingsidealen veranderen. Piet wordt liever, meer een echt mens. De Sorrypiet, Muziekpiet, Oppaspiet… Dus de conclusie werd: maak er gewoon een roetveegpiet van. Voor de kleine kinderen maakt het niets uit. Meestal zijn de volwassenen de boosdoeners in de hele discussie. Heel jammer.

Dus hij was geen blanke man
Als laatste liet Geerdink het ware gezicht van de Sint zien. De schedel uit de crypte in Bari hebben ze veranderd in hoe die er nu uit zou zien. Een donker Aziatisch uiterlijk, met resten van een gebroken neus. De Sint had volgens de legendes een kort lontje en deelde zelf ook wel eens een klap uit. Maar een leuk weetje is in alle discussies over Zwarte Piet, is dat de Sint dus geen blanke man was.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *